ఖరీఫ్ సీజన్లో యూరియా సంక్షోభం తీవ్రం
హైదరాబాద్: తెలంగాణలో ఖరీఫ్ సీజన్ జోరందుకున్న తరుణంలో యూరియా ఎరువుల కొరత రైతులకు తీవ్ర ఇబ్బందులను సృష్టిస్తోంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రైతులు ఎరువుల కోసం గంటల తరబడి క్యూలలో నిలబడుతున్నారు, అయినప్పటికీ చాలా మంది ఖాళీ చేతులతో వెనుదిరిగి వెళ్లాల్సి వస్తోంది. ఈ సంక్షోభం రైతుల జీవనోపాధిని దెబ్బతీస్తూ, పంట దిగుబడిపై 10-15% వరకు ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ సమస్య కేంద్రం మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య రాజకీయ ఆరోపణలకు దారితీసింది.
ఎరువుల కొరతకు కారణాలు:
- సరఫరా లోటు: తెలంగాణకు ఖరీఫ్ సీజన్ కోసం 10.48 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల (LMT) యూరియా అవసరం ఉండగా, ఏప్రిల్ నుండి ఆగస్టు వరకు కేవలం 5.2 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులు మాత్రమే సరఫరా చేయబడ్డాయి. కేంద్రం 9.8 లక్షల టన్నులు కేటాయించినప్పటికీ, 4.6 లక్షల టన్నుల లోటు ఏర్పడింది. రామగుండం ఫెర్టిలైజర్స్ అండ్ కెమికల్స్ లిమిటెడ్ (RFCL)లో 78 రోజుల పాటు ఉత్పత్తి నిలిచిపోవడం, గ్యాస్ లీకేజీలు మరియు సాంకేతిక సమస్యలు ఈ లోటుకు ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నాయి.
- అంతర్జాతీయ సరఫరా సమస్యలు: చైనా తన ఎరువుల ఎగుమతులను తగ్గించడం వల్ల భారత్లో యూరియా మరియు డై-అమోనియం ఫాస్ఫేట్ (DAP) దిగుమతులు తగ్గాయి. 2023-24లో 2.29 మిలియన్ టన్నుల DAP దిగుమతి అయిన చైనా నుండి 2024-25లో కేవలం 0.84 మిలియన్ టన్నులు మాత్రమే వచ్చాయి. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కారణంగా రష్యా నుండి యూరియా దిగుమతులు కూడా తగ్గాయి, ఇది సరఫరా సమస్యలను మరింత తీవ్రతరం చేసింది.
- బ్లాక్ మార్కెటింగ్ మరియు డైవర్షన్: రైతులు యూరియా బ్యాగ్లను రూ.350-500 ధరలకు బ్లాక్ మార్కెట్లో కొనుగోలు చేయవలసి వస్తోంది, ఇది సబ్సిడీ ధర రూ.266.50 కంటే రెట్టింపు. సిద్దిపేట, మహబూబాబాద్ వంటి ప్రాంతాల్లో రైతులు ఎరువులను బ్లాక్ మార్కెట్లోకి మళ్లిస్తున్నారని ఆరోపణలు వచ్చాయి. PACS (ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార సంఘాలు) వద్ద ఆధార్ ధృవీకరణ లోపాలు మరియు సాంకేతిక సమస్యలు ఈ సమస్యను మరింత జటిలం చేశాయి.
- పెరిగిన డిమాండ్: 2025 ఖరీఫ్ సీజన్లో వరి సాగు 54.79 లక్షల ఎకరాలకు (72.36% పెరుగుదల), పత్తి 44.64 లక్షల ఎకరాలు, మొక్కజొన్న 5.97 లక్షల ఎకరాలకు విస్తరించింది. ఈ పెరిగిన సాగు విస్తీర్ణం యూరియా డిమాండ్ను గణనీయంగా పెంచింది, కానీ సరఫరా ఈ డిమాండ్ను అందుకోలేకపోయింది.
రైతుల ఆందోళనలు:
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రైతులు ఈ కొరతపై నిరసనలు చేపడుతున్నారు. మహబూబాబాద్, వరంగల్, నల్గొండ, యాదాద్రి భువనగిరి, జయశంకర్ భూపాలపల్లి వంటి జిల్లాల్లో రైతులు రహదారులను అడ్డుకొని, గోడౌన్లను ముట్టడించి, రాస్తారోకోలు చేశారు. మహబూబాబాద్లో ఒక మహిళా రైతు క్యూలో నిలబడి సొమ్మసిల్లడం, రామన్నపేటలో మాజీ ఎమ్మెల్యే చిరుమర్తి లింగయ్య నేతృత్వంలో రహదారి బ్లాక్, తుంగతుర్తిలో రైతులు తమ చెప్పులను క్యూలో ఉంచి స్థానం రిజర్వ్ చేసుకోవడం వంటి సంఘటనలు ఈ సంక్షోభం యొక్క తీవ్రతను తెలియజేస్తున్నాయి.
మహబూబాబాద్లో రైతు మనుక్ లక్ష్మణ్ తన మూడు ఎకరాల భూమికి ఒకే ఒక యూరియా బ్యాగ్ దక్కడంపై నిరసన వ్యక్తం చేశాడు, “కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం మమ్మల్ని నిరాశపరిచింది, మేము వారికి ఓటు వేసినందుకు చెప్పులతో కొట్టుకుంటున్నాం” అని ఆవేదన వ్యక్తం చేశాడు. ఖమ్మం జిల్లాలో రైతులు PACS వద్ద సాంకేతిక సమస్యలు—తప్పుడు ఫింగర్ప్రింట్ మెషీన్లు, OTP లోపాలు—వల్ల యూరియా పొందలేకపోతున్నారని ఆరోపించారు.
ప్రభుత్వం తీసుకోవాల్సిన చర్యలు:
- తక్షణ సరఫరా పెంపు: కేంద్రం ఇటీవల 50,000 మెట్రిక్ టన్నుల యూరియాను రాష్ట్రానికి కేటాయించినప్పటికీ, రవాణా ఆటంకాల వల్ల ఇవి ఇంకా పంపిణీ కేంద్రాలకు చేరలేదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ సరఫరాను వేగవంతం చేయడానికి కేంద్రంతో సమన్వయం చేసుకోవాలి. అదనంగా, రామగుండం RFCLలో ఉత్పత్తిని పునరుద్ధరించడానికి తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలి.
- బ్లాక్ మార్కెటింగ్ నియంత్రణ: బ్లాక్ మార్కెటింగ్ను అరికట్టడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం జిల్లా కలెక్టర్ల ద్వారా కఠిన తనిఖీలు నిర్వహించాలి. ఆధార్ ధృవీకరణ సమస్యలను పరిష్కరించడానికి POS మెషీన్లలో సాంకేతిక సమస్యలను సరిచేయాలి. రాష్ట్రం టోల్-ఫ్రీ నంబర్లను ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ, వీటి సామర్థ్యాన్ని పెంచి, రైతుల ఫిర్యాదులను తక్షణం పరిష్కరించాలి.
- నానో యూరియా ప్రచారం: నానో యూరియా, ఒక ఎకరానికి అర లీటరు (రూ.225 ధర) సరిపోతుందని, సాంప్రదాయ యూరియా కంటే సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అయితే, రైతులలో దీనిపై అవగాహన లేకపోవడం సమస్యగా ఉంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నానో యూరియా వాడకంపై ప్రదర్శనలు మరియు అవగాహన కార్యక్రమాలను నిర్వహించాలి.
- సబ్సిడీ సంస్కరణలు: యూరియా సబ్సిడీలు అధిక వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నాయని, ఇది నేల సారాన్ని దెబ్బతీస్తోందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. రాష్ట్రం నీటిపారుదల-ఆధారిత సాగు విధానాలకు బదులుగా పోషక-ఆధారిత సబ్సిడీలు లేదా డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్ఫర్ (DBT) విధానాన్ని అమలు చేయాలి.
- సమగ్ర వ్యవసాయ ప్రణాళిక: ఆల్ ఇండియా కిసాన్ సభా ఉపాధ్యక్షుడు సరంపల్లి మల్లారెడ్డి, 2021-22 నుండి సమగ్ర వ్యవసాయ ప్రణాళిక లేకపోవడమే ఈ సమస్యకు కారణమని ఆరోపించారు. రాష్ట్రం PM ప్రమాణ్ వంటి పథకాల ద్వారా బయో-ఎరువులను ప్రోత్సహించాలి మరియు స్థానిక ఉత్పత్తిని పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలి.
రాజకీయ ఆరోపణలు:
రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం కేంద్రంపై యూరియా సరఫరా లోటును ఆరోపిస్తోంది, అయితే బీజేపీ రాష్ట్ర యూనిట్ అధ్యక్షుడు ఎన్. రామచందర్ రావు, కేంద్రం 12.2 లక్షల టన్నుల యూరియాను సరఫరా చేసినప్పటికీ, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పంపిణీలో విఫలమైందని ఆరోపించారు. బీఆర్ఎస్ నాయకుడు హరీశ్ రావు, రాష్ట్ర మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాలిద్దరూ రైతులను నిరాశపరిచాయని విమర్శించారు. ఈ రాజకీయ ఆరోపణల మధ్య రైతులు సంక్షోభంలో చిక్కుకున్నారు.
ముగింపు:
తెలంగాణలో యూరియా కొరత 70.6 లక్షల రైతులను ప్రభావితం చేస్తోంది, ఇది వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న వంటి ఖరీఫ్ పంటల దిగుబడిని దెబ్బతీసే అవకాశం ఉంది. రాష్ట్ర మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాలు సమన్వయంతో సరఫరా లోటును పరిష్కరించడం, బ్లాక్ మార్కెటింగ్ను నియంత్రించడం, నానో యూరియా వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను ప్రోత్సహించడం, మరియు సమగ్ర వ్యవసాయ ప్రణాళికను రూపొందించడం ద్వారా ఈ సంక్షోభాన్ని అధిగమించాలి. రైతుల ఆర్థిక భద్రత మరియు ఆహార భద్రతను కాపాడటం కోసం తక్షణ చర్యలు అవసరం.
