హైదరాబాద్: భారత ఉపరాష్ట్రపతి పదవికి నేడు (సెప్టెంబర్ 9, 2025) ఎన్నిక జరగనుంది. గత ఉపరాష్ట్రపతి జగదీప్ ధన్ఖర్ ఆరోగ్య కారణాలతో జూలై 21, 2025న రాజీనామా చేయడంతో ఈ ఎన్నిక అవసరమైంది. ఈ ఎన్నిక భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 68(2) ప్రకారం, ఉపరాష్ట్రపతి పదవిలో ఖాళీ సంభవించినప్పుడు “వీలైనంత త్వరగా” నిర్వహించాలని నిర్దేశిస్తుంది. ఈ ఎన్నిక 1987 తర్వాత జరుగుతున్న మొదటి అసాధారణ ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికగా నిలుస్తుంది.
ఎన్నిక ప్రక్రియ:
ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక ఎన్నికల కమిషన్ ఆధ్వర్యంలో జరుగుతుంది. ఈ ఎన్నికలో లోక్సభ మరియు రాజ్యసభ సభ్యులు (ఎన్నికైన మరియు నామినేటెడ్ సభ్యులు) ఉన్న ఎలక్టోరల్ కాలేజీ ఓటింగ్లో పాల్గొంటుంది. రాష్ట్ర శాసనసభల సభ్యులకు ఈ ఎన్నికలో ఓటు హక్కు ఉండదు. మొత్తం 788 మంది ఎంపీలలో, ప్రస్తుతం 782 మంది ఓటు వేయడానికి అర్హత కలిగి ఉన్నారు (లోక్సభలో 1 ఖాళీ, రాజ్యసభలో 5 ఖాళీలు). ప్రతి ఎంపీ ఓటుకు ఒకే విలువ (1) ఉంటుంది, మరియు ఓటింగ్ రహస్య బ్యాలెట్ ద్వారా, సింగిల్ ట్రాన్స్ఫరబుల్ ఓటు (STV) పద్ధతిలో జరుగుతుంది.
ఎన్నికల షెడ్యూల్ ప్రకారం, ఆగస్టు 7న నోటిఫికేషన్ జారీ అయింది, ఆగస్టు 21 నాటికి నామినేషన్ల గడువు ముగిసింది, ఆగస్టు 22న నామినేషన్ల పరిశీలన జరిగింది, మరియు ఆగస్టు 25 నాటికి అభ్యర్థులు తమ నామినేషన్లను ఉపసంహరించుకునేందుకు చివరి తేదీగా నిర్ణయించబడింది. పోలింగ్ నేడు ఉదయం 10 గంటల నుండి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు పార్లమెంట్ హౌస్లోని రూమ్ నం. F-101, వసుధ, ఫస్ట్ ఫ్లోర్లో జరుగుతుంది. పోలింగ్ ముగిసిన వెంటనే ఓట్ల లెక్కింపు ప్రారంభమై, అదే రోజు సాయంత్రం ఫలితాలు ప్రకటించబడతాయి.
అభ్యర్థులు:
ఈ ఎన్నికలో రెండు ప్రధాన అభ్యర్థులు పోటీలో ఉన్నారు:
- సీ.పీ. రాధాకృష్ణన్: బీజేపీ నేతృత్వంలోని నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (NDA) అభ్యర్థిగా, ప్రస్తుత మహారాష్ట్ర గవర్నర్ అయిన సీ.పీ. రాధాకృష్ణన్ను ఎన్నుకుంది. ఎన్డీఏకు లోక్సభలో 293, రాజ్యసభలో 130 మంది సభ్యులతో మొత్తం 423 మంది ఎంపీల మద్దతు ఉంది, ఇది బలమైన సంఖ్యాబలంగా భావించబడుతోంది.
- బి. సుదర్శన్ రెడ్డి: ఇండియా బ్లాక్ (INDIA bloc) అభ్యర్థిగా మాజీ సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తి బి. సుదర్శన్ రెడ్డిని ఎన్నుకుంది. ఈ అభ్యర్థి రాజకీయ రంగానికి బదులు న్యాయపరమైన సమగ్రతను సూచిస్తూ, ఇండియా బ్లాక్ ఐక్యతను ప్రదర్శించే ప్రయత్నంగా భావించబడుతుంది. అయితే, ఇండియా బ్లాక్లోని విభిన్న పక్షాలను ఓటింగ్ సమయంలో ఏకతాటిపైకి తేవడం సవాలుగా ఉంది.
రాజకీయ డైనమిక్స్:
ఈ ఎన్నిక ఎన్డీఏ మరియు ఇండియా బ్లాక్ మధ్య రాజకీయ బలాబలాలను పరీక్షించే అవకాశంగా మారింది. ఎన్డీఏకు వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ వంటి ప్రాంతీయ పార్టీల మద్దతు ఉండటంతో, వారు సంఖ్యాబలంలో ఆధిక్యత సాధించే అవకాశం ఉంది. ఇండియా బ్లాక్ ఏకం కావడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, ఓటింగ్ సమయంలో అంతర్గత విభేదాలు సవాలుగా మారవచ్చని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఎక్స్లోని కొన్ని పోస్ట్లు ఇండియా బ్లాక్ అభ్యర్థి సుదర్శన్ రెడ్డి గెలుపొందే అవకాశం ఉందని సూచిస్తున్నాయి, అయితే ఇవి ఊహాగానాలు మాత్రమే మరియు ఎన్డీఏ యొక్క సంఖ్యాబలం దీనిని సవాలు చేస్తుంది. అదనంగా, ఎన్డీఏలో చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని టీడీపీ ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికల తర్వాత బయటకు వెళ్లవచ్చనే ఊహాగానాలు కూడా ఉన్నాయి, ఇది ఢిల్లీ రాజకీయాలలో శక్తి సమతుల్యతను మార్చవచ్చు.
ఎన్నికల విధానం:
అభ్యర్థి గెలవడానికి సగం కంటే ఎక్కువ ఓట్లు (మెజారిటీ కోటా) సాధించాలి. ఒకవేళ ఏ అభ్యర్థి కూడా మెజారిటీ సాధించకపోతే, తక్కువ ఓట్లు పొందిన అభ్యర్థులను తొలగించి, వారి ఓట్లను తదుపరి ప్రాధాన్యతల ఆధారంగా బదిలీ చేస్తారు. ఈ ప్రక్రియ ఒక అభ్యర్థి మెజారిటీ సాధించే వరకు కొనసాగుతుంది. ఎన్నికల కమిషన్ అందించిన ప్రత్యేక పెన్లతో ఓటింగ్ జరుగుతుంది, మరియు మొదటి ప్రాధాన్యత ఓటు తప్పనిసరి.
నామినేషన్ ప్రక్రియ:
ప్రతి అభ్యర్థి నామినేషన్ కోసం కనీసం 20 మంది ఎంపీల నుండి ప్రతిపాదకులుగా, మరో 20 మంది నుండి సెకండర్లుగా మద్దతు పొందాలి. అలాగే, రూ.15,000 డిపాజిట్ను రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా గవర్నమెంట్ ట్రెజరీలో జమ చేయాలి. రాజ్యసభ సెక్రటరీ జనరల్ పి.సి. మోడీ రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్గా, గరిమా జైన్ మరియు విజయ్ కుమార్ అసిస్టెంట్ రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్లుగా నియమితులయ్యారు.
ముగింపు:
నేటి ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక భారత రాజకీయాల్లో కీలకమైన ఘట్టం. ఎన్డీఏ యొక్క సంఖ్యాబలం వారి అభ్యర్థి సీ.పీ. రాధాకృష్ణన్కు అనుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, ఇండియా బ్లాక్ యొక్క ఐక్యత మరియు ఓటింగ్ ప్రవర్తన ఫలితాలను ప్రభావితం చేయవచ్చు. ఈ ఎన్నిక ఫలితాలు భారత రాజ్యసభలో రాజకీయ డైనమిక్స్ మరియు పార్లమెంటరీ డెమాక్రసీ యొక్క స్థితిని ప్రతిబింబిస్తాయి. సాయంత్రం ఫలితాలు వెలువడిన తర్వాత, కొత్త ఉపరాష్ట్రపతి ఎవరనేది స్పష్టమవుతుంది, ఆయన ఐదేళ్ల పూర్తి కాలం పాటు పదవిలో కొనసాగుతారు.
About the Author
