వాషింగ్టన్/దిల్లీ, సెప్టెంబర్ 24, 2025: రష్యన్ చమునురు కొనుగోళ్లు, టారిఫ్ల విషయంపై అడ్డంకులు ఎదుర్కొన్న భారత్-అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందం చర్చలు మళ్లీ ఊపందుకున్నాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి (ఐరాస) 80వ సర్వసభ్య సమావేశాల సందర్భంగా న్యూయార్క్లో జరిగిన సమావేశంలో అమెరికా రాజ్యాంగ మంత్రి మార్కో రుబియో, భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైషంకర్లు కీలక చర్చలు నిర్వహించారు. “భారత్తో సంబంధం అమెరికాకు కీలక ముఖ్యత్వం కలిగినది” అని రుబియో స్పష్టం చేస్తూ, వాణిజ్యం, రక్షణ, శక్తి, ఔషధాలు, కీలక ఖనిజాలు వంటి అంశాలను ప్రధానంగా పేర్కొన్నారు. ఈ చర్చల నేపథ్యంలో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మధ్య భేటీ అవకాశాలు కూడా పరిశీలిస్తున్నారు. బైలాటరల్ సమావేశాలు కాకుండా, అక్టోబర్ 26 నుంచి 28 వరకు మలేషియాలో జరగనున్న ఏషియాన్, తూర్పు ఆసియా సమావేశాల్లో ఈ భేటీ జరిగే అవకాశం ఉందని అధికారిక వర్గాలు తెలిపాయి.
రుబియో-జైషంకర్ సమావేశం: వాణిజ్య, రక్షణ అంశాలపై ఒప్పందం
సెప్టెంబర్ 22న న్యూయార్క్లోని లాట్ న్యూయార్క్ ప్యాలెస్ హోటల్లో జరిగిన ఈ సమావేశం, ట్రంప్ ప్రభుత్వం భారత చమునురు దిగుమతులపై విధించిన 25% అదనపు టారిఫ్ల నేపథ్యంలో జరిగింది. ఇది రెండు మంత్రుల మధ్య జులై తర్వాత జరిగిన మొదటి ముఖాముఖి సమావేశం. “వాణిజ్యం, శక్తి, ఔషధాలు, కీలక ఖనిజాలు వంటి మా ద్విపక్ష సంబంధాల కీలక అంశాలపై చర్చించాం. భారత్, అమెరికా మధ్య శ్రీమంతిని పెంచుకోవడానికి ఇవి ముఖ్యం” అని రుబియో ఎక్స్లో పోస్ట్ చేశారు. జైషంకర్ కూడా “ప్రాధాన్యతలపై పురోగతి సాధించడానికి నిరంతర చర్చల అవసరం గుర్తించాం” అంటూ సానుకూల స్పందన ఇచ్చారు.
ఈ సమావేశంలో ట్రంప్ ప్రభుత్వం భారతదేశానికి అంబాసిడర్గా నామినేట్ చేసిన సెర్జియో గోర్తో కూడా జైషంకర్ సమావేశమైనారు. అదే సమయంలో, వాణిజ్య మంత్రి పియూష్ గోయల్ నేతృత్వంలో అమెరికా ప్రతినిధులతో వాణిజ్య ఒప్పందం చర్చలు జరుగుతున్నాయి. సెప్టెంబర్ 16న అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి కార్యాలయ అధికారుల భారత సందర్శన సమయంలో ఈ చర్చలు సానుకూలంగా సాగాయి. 2025 అక్టోబర్-నవంబర్కల్లా మొదటి దశ ఒప్పందం పూర్తి చేయాలని రెండు దేశాలు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. 2030 నాటికి రెండు దేశాల మధ్య వాణిజ్యం ప్రస్తుత 191 బిలియన్ డాలర్ల నుంచి 500 బిలియన్ డాలర్లకు పెంచాలని లక్ష్యం.
ఏషియాన్ సమావేశాల్లో మోదీ-ట్రంప్ భేటీ: రీసెట్ అవకాశం
బైలాటరల్ సందర్శనలు కాకుండా, అక్టోబర్ 26 నుంచి 28 వరకు మలేషియా రాజధాని క్వాలాలంపూర్లో జరగనున్న 47వ ఏషియాన్ సమావేశాలు, తూర్పు ఆసియా సమావేశాలు మోదీ-ట్రంప్ భేటీకి మరో అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. మలేషియా ప్రధాని అన్వర్ ఇబ్రహీం ఇటీవల పార్లమెంట్లో ప్రకటించినట్లుగా, ట్రంప్ తన పాల్ కాల్లో ఈ సమావేశాలకు హాజరుపడతానని నిర్ధారించారు. భారత ప్రధాని మోదీ గత సంవత్సరాల్లాగా ఏషియాన్ సమావేశాల్లో పాల్గొనే అవకాశం ఉంది. ఈ సమావేశాలు “అందరికీ అందుబాటు, స్థిరత్వం” అనే థీమ్తో జరగనున్నాయి. మయన్మార్ సంక్షోభం, సముద్ర సరిహద్దు వివాదాలు, అమెరికా టారిఫ్ల ప్రభావం వంటి అంశాలు చర్చలకు వస్తాయి.
2025 చివరి వరకు ఇది మోదీ-ట్రంప్ మధ్య మొదటి ముఖాముఖి భేటీ అవకాశం కావచ్చు. నవంబర్లో దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగే జీ20 సమావేశాలకు ట్రంప్ హాజరుపడకపోవచ్చు. భారతదేశంలో జరగనున్న క్వాడ్ నాయకుల సమావేశాలకు తేదీలు ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదు. సెప్టెంబర్ 16న ట్రంప్, మోదీ మధ్య ఫోన్ కాల్ జరిగినప్పటికీ, ముఖాముఖి సమావేశం జరగలేదు. ఈ భేటీలో వాణిజ్య టారిఫ్లు, ఎచ్1బి వీసాలు, వ్యూహాత్మక సంబంధాలు చర్చలకు రావచ్చని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.
టారిఫ్లు, రష్యన్ చమునురు: సంబంధాల్లో ఒత్తిడి
ట్రంప్ ప్రభుత్వం భారత్ రష్యన్ చమునురు కొనుగోళ్లపై 25% అదనపు టారిఫ్లు విధించడంతో రెండు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తత పెరిగింది. దీనికి ప్రతిస్పందనగా భారత విదేశాంగ మంత్రి జైషంకర్ “రష్యన్ చమునురు విషయంలో డబుల్ స్టాండర్డ్స్” అని విమర్శించారు. అయితే, ఈ చర్చలు రెండు దేశాల మధ్య ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సహకారాన్ని బలోపేతం చేయాలనే లక్ష్యంతో జరుగుతున్నాయి. క్వాడ్ వంటి సంస్థల ద్వారా రక్షణ, ఆర్థిక సహకారం పెంచుకోవాలని రెండు దేశాలు ఒక్కటిగా అనుకుంటున్నాయి.
రాజకీయ చర్చలు: భవిష్యత్ మార్గాలు
ఈ చర్యలు భారత్-అమెరికా సంబంధాల్లో మళ్లీ ఆశాజనక మలుపును సూచిస్తున్నాయి. వాణిజ్య ఒప్పందం పూర్తయితే, రెండు దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలకు ఊరట కలగవచ్చు. ఏషియాన్ సమావేశాల్లో మోదీ-ట్రంప్ భేటీ జరిగితే, టారిఫ్లు, వీసా విషయాలపై కొత్త ఒప్పందాలు రావచ్చని రాజకీయ విశ్లేషకులు ఆశిస్తున్నారు. ఈ చర్చలు దక్షిణాసియా, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతాల్లో శాంతి, స్థిరత్వానికి దోహదం చేస్తాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
