ఈ రోజు (సెప్టెంబర్ 22, 2025) నుంచి భారతదేశంలో జీఎస్టీ (వస్తువులు మరియు సేవల పన్ను) వ్యవస్థలో పెద్ద మార్పులు అమలులోకి వచ్చాయి. 56వ జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశంలో (సెప్టెంబర్ 3, 2025) తీర్చిపెట్టినట్లుగా, ఈ సంస్కరణలు పన్ను రేట్లను సరళీకరించడం, సాధారణ ప్రజలకు భారం తగ్గించడం మరియు వ్యాపారాలకు సౌలభ్యం కల్పించడం లక్ష్యంగా ఉన్నాయి. ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ ప్రసంగంలో ప్రకటించినట్లుగా, ఈ మార్పులు ‘జీఎస్టీ 2.0’గా పిలువబడుతున్నాయి మరియు నవరాత్రి మొదటి రోజు నుంచి అమలవుతున్నాయి.ప్రధాన మార్పులు:
- పన్ను స్లాబ్ల సరళీకరణ: మునుపటి 12% మరియు 28% స్లాబ్లను తొలగించి, రెండు-స్థాయి వ్యవస్థను అమలు చేశారు. చాలా వస్తువులు మరియు సేవలకు 5% (అవసరాలు) మరియు 18% (సాధారణం) రేట్లు వర్తిస్తాయి. లగ్జరీ, సిన్ (బూడిద, మద్యం వంటివి) వస్తువులకు 40% రేటు.
- చవకైనవి: ఆహారం, వస్త్రాలు, విద్య, ఆరోగ్య సేవలు, ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఇన్షూరెన్స్ (వ్యక్తిగత ఆరోగ్య మరియు లైఫ్) ప్రీమియంపై జీఎస్టీ మినహాయించబడింది. సిమెంట్, నిర్మాణ సామగ్రి, హోటల్ రూమ్స్ (రోజుకు ₹7,500 వరకు 5%), రవాణా సేవలు (రైలు కంటైనర్ ట్రాన్స్పోర్ట్ 5%) చవకగా మారాయి.
- ఖరీదైనవి: లగ్జరీ కార్లు, బ్యాటరీలు (18%కి ఏకరూపం) మరియు టొబాకో ఉత్పత్తులు (పాత రేట్లు కొనసాగుతాయి).
- ఇతర మార్పులు: జాబ్ వర్క్ (ఫార్మా, లెదర్ వంటి రంగాలకు 5%), ITC (ఇన్పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్) నియమాలు సరళీకరణ, రిఫండ్ ప్రక్రియలు సులభం, GSTR-9లో ITC రిపోర్టింగ్ ఆటో-పాపులేటెడ్.
ఈ మార్పులు CBIC నోటిఫికేషన్లు (No. 9/2025-సెంట్రల్ ట్యాక్స్ రేట్, సెప్టెంబర్ 17, 2025) ద్వారా ధృవీకరించబడ్డాయి.దేశ అభివృద్ధికి సహాయం:ఈ సంస్కరణలు భారత అభివృద్ధికి గణనీయంగా సహాయపడతాయి.
- ఆర్థిక పెరుగుదల: పన్ను రేట్లు తగ్గడం వల్ల వినియోగదారుల ఆదాయం పెరిగి, డిమాండ్ పెరుగుతుంది. ఇది GDPకు 1-2% బూస్ట్ ఇస్తుందని నిపుణులు అంచనా.
- వ్యాపార సౌలభ్యం: స్లాబ్లు తగ్గడం, ఆటోమేటెడ్ రిఫండ్లు, MSMEలకు సులభ నిబంధనలు వల్ల ఇన్వెస్ట్మెంట్ పెరుగుతుంది. ఇన్ఫ్రా, టూరిజం, హౌసింగ్ రంగాలు ప్రోత్సహించబడతాయి.
- సామాజిక ప్రయోజనం: పేదలు, మధ్యతరగతి ప్రయోజనం పొందుతారు. ఇన్షూరెన్స్ మినహాయింపు వల్ల ఆరోగ్య కవరేజ్ పెరుగుతుంది.
- పరోక్ష ప్రభావాలు: ట్యాక్స్ కంప్లయన్స్ మెరుగుపడి, రెవెన్యూ పెరిగి, డిజిటల్ ఎకానమీని బలోపేతం చేస్తుంది. CII ప్రకారం, ఇది “పాత్బ్రేకింగ్” మార్పు.
