వాయుసేన ఆధునీకరణకు కీలక మలుపు?
హైదరాబాద్, సెప్టెంబర్ 2, 2025: రష్యా తన అత్యాధునిక ఐదవ తరం స్టెల్త్ ఫైటర్ జెట్ సుఖోయ్ సు-57ఈ (ఎక్స్పోర్ట్ వేరియంట్)ను భారత్లో సంయుక్తంగా ఉత్పత్తి చేయడానికి మరియు సాంకేతిక బదిలీ చేయడానికి ఆసక్తి చూపుతోంది. ఈ ప్రతిపాదన భారత వైమానిక దళం (ఐఏఎఫ్) ఆధునీకరణకు గేమ్-ఛేంజర్గా నిలవనుందని రష్యా రాష్ట్ర రక్షణ ఎగుమతి సంస్థ రోసోబోరోనెక్స్పోర్ట్ పేర్కొంది. ఈ సందర్భంగా హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (హెచ్ఏఎల్) నాసిక్ సౌకర్యంలో సు-57ఈ ఉత్పత్తిని స్థానికీకరణ చేయడంతో పాటు, భారత్కు అధునాతన సాంకేతికతలను బదిలీ చేయడానికి రష్యా సిద్ధంగా ఉంది.ఐదవ తరం సాంకేతికతల బదిలీ
రోసోబోరోనెక్స్పోర్ట్ సీఈఓ అలెక్సాండర్ మిఖీవ్ మాట్లాడుతూ, “సు-57ఈ ప్రాజెక్టుపై సమగ్ర సహకారాన్ని అందిస్తాము. ఇందులో సిద్ధంగా ఉన్న విమానాల సరఫరా, భారత్లో సంయుక్త ఉత్పత్తి, మరియు భారతీయ ఐదవ తరం ఫైటర్ అభివృద్ధికి సహాయం అందించడం ఉన్నాయి,” అని తెలిపారు. ఈ ప్రతిపాదన ఫిబ్రవరి 2025లో బెంగళూరులో జరిగిన ఏరో ఇండియా 2025 ఎయిర్షోలో ప్రకటించబడింది, ఇక్కడ సు-57ఈ విమానం తొలిసారి ప్రదర్శనకు నిలిచింది. ఈ ఆఫర్లో భారతీయ ఆస్త్ర బియాండ్-విజువల్-రేంజ్ మిసైల్స్, రుద్రం యాంటీ-రేడియేషన్ మిసైల్స్, మరియు విరుపాక్ష ఏఈఎస్ఏ రాడార్ వంటి స్వదేశీ వ్యవస్థలను సమగ్రపరచడానికి పూర్తి సోర్స్ కోడ్ యాక్సెస్తో కూడిన సాంకేతిక బదిలీ ఉంది.

భారత్కు వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత
భారత వైమానిక దళం ప్రస్తుతం 31 ఫైటర్ స్క్వాడ్రన్లతో పనిచేస్తోంది, ఇది ఆమోదించబడిన 42 స్క్వాడ్రన్ల కంటే తక్కువ. ఇటీవలి ఆపరేషన్ సిందూర్ సమయంలో పాకిస్తాన్ దాడులు మరియు చైనా జే-20 స్టెల్త్ ఫైటర్లను భారత సరిహద్దుల సమీపంలో మోహరించడం వంటి పరిణామాలతో, ఐదవ తరం ఫైటర్ జెట్ల అవసరం మరింత తీవ్రమైంది. సు-57ఈ జెట్, గాలి ఆధిపత్యం మరియు ఖచ్చితమైన సమ్మె మిషన్ల కోసం రూపొందించబడిన స్టెల్త్ ఫీచర్లు, సూపర్మనీవరబిలిటీ, మరియు అధునాతన రాడార్ వ్యవస్థలను కలిగి ఉంది. ఇది హైపర్సోనిక్ ఆయుధాలను కూడా మోసుకెళ్లగలదు, ఇది ఐఏఎఫ్కు గణనీయమైన యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని అందిస్తుంది.
మేక్ ఇన్ ఇండియాకు మద్దతు
రష్యా యొక్క ఈ ఆఫర్ భారతదేశం యొక్క ‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’ మరియు ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ లక్ష్యాలతో సమలేఖనం చేస్తుంది. హెచ్ఏఎల్ యొక్క నాసిక్ ఫెసిలిటీలో సు-30ఎంకేఐ ఉత్పత్తి అనుభవం ఆధారంగా, సు-57ఈ ఉత్పత్తిని 3-4 సంవత్సరాలలో స్థానికీకరించవచ్చని రోసోబోరోనెక్స్పోర్ట్ పేర్కొంది. ఈ ప్రాజెక్టు భారత్లో ఉద్యోగ సృష్టి, ఏరోస్పేస్ ఇకోసిస్టమ్ అభివృద్ధి, మరియు స్వదేశీ రక్షణ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహిస్తుంది. అదనంగా, రష్యా భారతదేశం యొక్క అడ్వాన్స్డ్ మీడియం కంబాట్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ (ఏఎంసీఏ) ప్రోగ్రామ్కు సాంకేతిక సహాయం అందించడానికి సిద్ధంగా ఉంది, ఇది 2034-35 నాటికి ఉత్పత్తి దశకు చేరుకుంటుందని భావిస్తున్నారు.
ఎఫ్-35తో పోటీ
ఈ ప్రతిపాదన అమెరికా యొక్క ఎఫ్-35 లైట్నింగ్ II స్టెల్త్ ఫైటర్ ఆఫర్తో నేరుగా పోటీపడుతోంది. ఎఫ్-35 అత్యాధునిక ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ మరియు సెన్సార్ ఫ్యూజన్ సామర్థ్యాలను అందిస్తుంది, కానీ సోర్స్ కోడ్ యాక్సెస్ లేదా స్థానిక ఉత్పత్తి విషయంలో పరిమితులను కలిగి ఉంది. రష్యా యొక్క ఆఫర్, దీనికి విరుద్ధంగా, భారతీయ వ్యవస్థలను సమగ్రపరచడానికి మరియు స్వతంత్ర నిర్వహణకు అనుమతించే సంపూర్ణ సోర్స్ కోడ్ యాక్సెస్ను అందిస్తుంది, ఇది భారత రక్షణ ప్లానర్లకు కీలకమైన అంశం. ఫ్రాన్స్ రాఫెల్ జెట్ల సోర్స్ కోడ్ను భాగస్వామ్యం చేయడానికి నిరాకరించిన అనుభవం తర్వాత, రష్యా యొక్క ఈ ఆఫర్ భారత్కు ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
సవాళ్లు మరియు ఆందోళనలు
ఈ ఆఫర్ ఆకర్షణీయంగా ఉన్నప్పటికీ, అనేక సవాళ్లు ఉన్నాయి. సు-57ఈ యొక్క స్టెల్త్ సామర్థ్యాలు ఎఫ్-35తో పోలిస్తే తక్కువగా ఉన్నాయని కొందరు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అదనంగా, రష్యాపై పశ్చిమ దేశాల ఆంక్షలు, ముఖ్యంగా యుఎస్ యొక్క కౌంటరింగ్ అమెరికాస్ అడ్వర్సరీస్ థ్రూ శాంక్షన్స్ యాక్ట్ (సీఏఏటీఎస్ఏ), సరఫరా గొలుసు అంతరాయాలకు దారితీయవచ్చు, ఇది గతంలో సు-30ఎంకేఐ ఫ్లీట్తో సమస్యలను ఎదుర్కొంది. అల్-51 ఇంజన్, ఇది మెరుగైన స్టెల్త్ మరియు సూపర్క్రూయిజ్ సామర్థ్యాలను అందిస్తుంది, ఇంకా అభివృద్ధి దశలో ఉంది, ఇది సమీప భవిష్యత్తులో లభ్యతపై అనిశ్చితిని సృష్టిస్తుంది.
వ్యూహాత్మక నిర్ణయం
సు-57ఈ ఆఫర్ భారత్కు వ్యూహాత్మక అవకాశాన్ని అందిస్తుంది, ముఖ్యంగా ఏఎంసీఏ ప్రోగ్రామ్ పూర్తయ్యే వరకు తాత్కాలిక ఐదవ తరం సామర్థ్యాలను అందించడానికి. రష్యాతో దీర్ఘకాల రక్షణ సంబంధాలు, హెచ్ఏఎల్ యొక్క స్థాపిత సు-30ఎంకేఐ ఉత్పత్తి లైన్, మరియు సోర్స్ కోడ్ యాక్సెస్తో కూడిన సాంకేతిక బదిలీ ఈ ప్రతిపాదనను ఆకర్షణీయంగా చేస్తుంది. అయితే, ఐఏఎఫ్ యొక్క రాఫెల్ పై అనుకూలత, సీఏఏటీఎస్ఏ ఆంక్షలు, మరియు ఎఫ్-35 ఆఫర్ యొక్క పోటీ సామర్థ్యాలు ఈ నిర్ణయాన్ని సంక్లిష్టం చేస్తాయి. రష్యన్ రాయబారి డెనిస్ అలిపోవ్ ఇండియా టుడే కాన్క్లేవ్ 2025లో సు-57ను “ప్రస్తుతం అత్యంత అధునాతన యుద్ధ విమానం”గా అభివర్ణించారు, ఇది భారత్కు ఒక బలమైన ఎంపికగా నిలుస్తుంది.
ముగింపు
రష్యా యొక్క సు-57ఈ ప్రతిపాదన భారత వైమానిక దళం యొక్క ఆధునీకరణ మరియు స్వదేశీ రక్షణ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయడానికి ఒక ముఖ్యమైన అవకాశాన్ని అందిస్తుంది. ఈ ఆఫర్ భారత్ను ఆసియాలో వైమానిక శక్తిగా నిలబెట్టడంతో పాటు, దీర్ఘకాల రక్షణ స్వావలంబన లక్ష్యాలను సాధించడంలో సహాయపడుతుంది. అయితే, ఈ నిర్ణయం రాజకీయ, సాంకేతిక, మరియు ఆర్థిక కారకాలను జాగ్రత్తగా పరిగణించాల్సి ఉంటుంది, ఇది భారత్ యొక్క రక్షణ వ్యూహాన్ని రాబోయే దశాబ్దాల పాటు ఆకృతి చేస్తుంది.
