ఏడేళ్ల తర్వాత మోడీ, జీ జిన్‌పింగ్ భేటీ

బీజింగ్/న్యూఢిల్లీ: ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ 2025 ఆగస్టు 31న చైనాలో జరగనున్న షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) సదస్సులో పాల్గొననున్నారు. ఈ పర్యటన గత ఏడేళ్లలో ప్రధాని మోడీ చైనాను సందర్శించడం ఇదే మొదటిసారి. ముఖ్యంగా గాల్వన్ లోయలో జరిగిన ఘర్షణల తర్వాత ఇరు దేశాల సంబంధాలు ఉద్రిక్తంగా మారిన నేపథ్యంలో ఈ భేటీకి అత్యధిక ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది. ఈ సదస్సులో ప్రధాని మోడీ చైనా అధ్యక్షుడు జీ జిన్‌పింగ్‌తో భేటీ కానున్నారు.

ఏడేళ్ల మౌనం తర్వాత భేటీ: నేపథ్యం

2017 డోక్లాం ప్రతిష్టంభన తర్వాత, 2020లో తూర్పు లడఖ్‌లోని గాల్వన్ లోయలో జరిగిన ఘర్షణలు భారత్-చైనా సంబంధాలను తీవ్రంగా దెబ్బతీశాయి. అప్పటి నుండి, ఇరు దేశాల నాయకుల మధ్య ఉన్నత స్థాయి ప్రత్యక్ష సంభాషణలు చాలా తక్కువ. సరిహద్దుల్లో సైన్యం మోహరించడం, ఇరు దేశాల మధ్య విశ్వాస లోపం పెరగడం వంటి పరిణామాలతో సంబంధాలు మరింత క్షీణించాయి. ఈ నేపథ్యంలో, SCO వంటి బహుళపక్ష వేదికపై మోడీ, జీ జిన్‌పింగ్‌ల భేటీ సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలను తగ్గించి, ఇరు దేశాల మధ్య కొత్త సంభాషణకు మార్గం సుగమం చేస్తుందని పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు.

ఏం ఆశించవచ్చు?

ఈ చారిత్రక భేటీ నుండి అనేక అంశాలపై స్పష్టత రావచ్చని భావిస్తున్నారు:

సరిహద్దు వివాదాల పరిష్కారం: సరిహద్దు వివాదాల పరిష్కారం ఈ భేటీలో ప్రధాన అజెండాగా ఉండవచ్చు. తూర్పు లడఖ్‌లోని వాస్తవ నియంత్రణ రేఖ (LAC) వెంట సైనిక ఉపసంహరణ, ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడంపై నాయకులు చర్చించే అవకాశం ఉంది. శాంతియుత మార్గంలో సరిహద్దు సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ఒక రోడ్‌మ్యాప్‌ను రూపొందించడంపై దృష్టి సారించవచ్చు.
ద్వైపాక్షిక సంబంధాల పునరుద్ధరణ: గాల్వన్ ఘర్షణల అనంతరం స్తంభించిపోయిన ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను తిరిగి గాడిలో పెట్టడానికి ఈ భేటీ ఒక అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది. దౌత్యపరమైన సంభాషణలను పునరుద్ధరించడం, విశ్వాస నిర్మాణ చర్యలను చేపట్టడంపై చర్చలు జరగవచ్చు.
ఆర్థిక, వాణిజ్య సహకారం: సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు వాణిజ్య సంబంధాలపై కూడా ప్రభావం చూపాయి. ఈ సమావేశంలో ఆర్థిక సహకారం, వాణిజ్య మార్పిడిని పెంపొందించే మార్గాలపై నాయకులు చర్చించవచ్చు. ముఖ్యంగా, భారత్-చైనా వాణిజ్య లోటును తగ్గించడంపై భారత్ దృష్టి సారించవచ్చు.
ప్రాంతీయ, అంతర్జాతీయ అంశాలు: SCO సదస్సులో భాగంగా, ఉగ్రవాదం, ప్రాంతీయ భద్రత, వాతావరణ మార్పులు, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ వంటి అంశాలపై కూడా చర్చలు జరగవచ్చు. బ్రికే (BRICS), SCO వంటి వేదికల్లో ఇరు దేశాల భాగస్వామ్యం, గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల సమస్యలు కూడా చర్చనీయాంశం కావచ్చు.
సంభాషణకు పునరంభం: ఈ భేటీ వెంటనే పెద్ద పురోగతిని సాధించకపోవచ్చు కానీ, ఏడేళ్ల తర్వాత ఇరు దేశాల అగ్ర నాయకుల మధ్య ప్రత్యక్ష సంభాషణకు ఇది పునరంభం అవుతుంది. భవిష్యత్తులో మరింత ఫలవంతమైన చర్చలకు ఇది వేదిక కావచ్చు.

సవాళ్లు, అంచనాలు:

ఏడేళ్ల మౌనం తర్వాత సంబంధాలను సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడం అంత సులభం కాదు. ఇరు దేశాల మధ్య విశ్వాస లోపం చాలా లోతుగా పాతుకుపోయింది. సరిహద్దు సమస్యలపై చైనా వైఖరిలో పెద్ద మార్పుకు సంకేతాలు కనిపించడం లేదు. అయితే, ఈ భేటీ పెద్ద పురోగతికి బదులుగా చిన్నపాటి సానుకూల సంభాషణకు దారితీస్తుందని కొందరు విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రాంతీయ స్థిరత్వం, భద్రత దృష్ట్యా ఈ సమావేశం చాలా కీలకమైనది.

మోడీ-జీ జిన్‌పింగ్‌ల భేటీ సరిహద్దులో నెలకొన్న ప్రతిష్టంభనను పరిష్కరించడానికి, ఇరు దేశాల సంబంధాల్లో కొత్త అధ్యాయాన్ని ప్రారంభించడానికి ఒక అవకాశంగా భావిస్తున్నారు. ఈ భేటీ ఫలితాలు ఆసియా రాజకీయాలపై, అంతర్జాతీయ సంబంధాలపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపనున్నాయి. ప్రపంచం మొత్తం ఈ కీలక పరిణామాన్ని ఆసక్తిగా గమనిస్తోంది.