ఆంధ్రప్రదేశ్లో 2019-2024 మధ్య YSR కాంగ్రెస్ పార్టీ (YSRCP) ప్రభుత్వ హయాంలో జరిగిన లిక్కర్ స్కామ్ ఒక భారీ ఆర్థిక మరియు రాజకీయ కుంభకోణంగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ కుంభకోణం రూ. 3,200 కోట్ల నుండి రూ. 4,000 కోట్ల వరకు నష్టాన్ని కలిగించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఈ స్కామ్లో ప్రధానంగా మద్యం వ్యాపారంలో అవకతవకలు, అక్రమ లాభాలు, మరియు రాజకీయ నాయకులు, ఉన్నతాధికారుల సమన్వయంతో నడిచిన సిండికేట్ ఉన్నట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఈ స్కామ్కు సంబంధించిన ముఖ్య వివరాలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:స్కామ్లో ముఖ్య అంశాలు:
- మద్యం విధానంలో మార్పులు:
- YSRCP ప్రభుత్వం 2019లో కొత్త మద్యం విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది, దీని లక్ష్యం మద్యం వినియోగాన్ని తగ్గించడం మరియు అక్రమ మద్యం అమ్మకాలను నియంత్రించడం. అయితే, ఈ విధానం అక్రమ లాభాల కోసం దుర్వినియోగం చేయబడినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ బెవరేజెస్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (APSBCL) ద్వారా మద్యం వ్యాపారం పూర్తిగా ప్రభుత్వ నియంత్రణలోకి తీసుకోబడింది. అయితే, ఈ విధానం ద్వారా ప్రముఖ బ్రాండ్లను తొలగించి, తక్కువ నాణ్యత కలిగిన కొత్త బ్రాండ్లను ప్రోత్సహించారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- సిండికేట్ ఏర్పాటు:
- ఈ స్కామ్లో YSRCP నాయకులు, ఉన్నతాధికారులు, మరియు కొన్ని డిస్టిలరీ కంపెనీలు కలిసి ఒక సిండికేట్గా పనిచేసినట్లు స్పెషల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ టీమ్ (SIT) ఆరోపించింది.
- ఈ సిండికేట్ ప్రముఖ బ్రాండ్ల (ఉదా: McDowell’s, Seagram’s) మార్కెట్ షేర్ను 53% నుండి 5%కి తగ్గించి, కొత్త బ్రాండ్లను (ఉదా: Adan’s Supreme, Leela’s Blend) ప్రోత్సహించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- కిక్బ్యాక్లు మరియు అక్రమ లాభాలు:
- సిండికేట్ సభ్యులు డిస్టిలరీ కంపెనీల నుండి నెలవారీ కిక్బ్యాక్లను (రూ. 50-60 కోట్లు) సేకరించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఈ కిక్బ్యాక్లు నగదు, బంగారం, లగ్జరీ వాహనాలు, రియల్ ఎస్టేట్, మరియు షెల్ కంపెనీల ద్వారా లాండరింగ్ చేయబడినట్లు SIT తెలిపింది.
- కిక్బ్యాక్లు బ్రాండ్ ధరల ఆధారంగా నిర్ణయించబడ్డాయి: చౌకైన బ్రాండ్లకు కేసుకు రూ. 150, మధ్యస్థ బ్రాండ్లకు రూ. 200, మరియు ప్రీమియం బ్రాండ్లకు కేసుకు రూ. 600.
- ఆటోమేటెడ్ సిస్టమ్ల తొలగింపు:
- APSBCL ద్వారా ఉపయోగించబడే C-Tel సాఫ్ట్వేర్, ఆటోమేటెడ్ ఆర్డర్ ఫర్ సప్లై (OFS) సిస్టమ్ను 2019లో నిలిపివేయబడింది. దీని స్థానంలో మాన్యువల్ ప్రక్రియలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి, ఇవి అక్రమ ఒప్పందాలకు దారితీసినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- ఈ మాన్యువల్ ప్రక్రియ ద్వారా ఎంపిక చేసిన డిస్టిలరీలకు అనుకూలంగా ఆర్డర్లు జారీ చేయబడ్డాయి, ఇది ప్రముఖ బ్రాండ్లను మార్కెట్ నుండి తొలగించడానికి దారితీసింది.
- అంతర్జాతీయ హవాలా లావాదేవీలు:
- స్కామ్లో సేకరించిన డబ్బు దుబాయ్, భారతదేశం, మరియు ఆఫ్రికా దేశాలలో హవాలా లావాదేవీల ద్వారా లాండరింగ్ చేయబడినట్లు SIT గుర్తించింది. కీలక సాక్షి కట్టా ప్రణోయ్ ప్రకాష్ దుబాయ్, ఆఫ్రికా దేశాలలో ఉక్కు ఖనిజ వ్యాపారం కోసం సంప్రదింపులు జరిపినట్లు చార్జిషీట్లో పేర్కొనబడింది.
- ప్రజా ఆరోగ్యంపై ప్రభావం:
- తక్కువ నాణ్యత కలిగిన మద్యం అమ్మకాలు పెరగడం వల్ల ప్రజల ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం పడినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. గుంటూరులోని ఆల్కహాల్ డీఅడిక్షన్ సెంటర్లో రోగుల సంఖ్య 2020లో 343 నుండి 2023లో 4,913కి పెరిగింది. అలాగే, మద్యం సంబంధిత ఆత్మహత్యలు మరియు ఆరోగ్య సమస్యలు పెరిగాయని నేషనల్ క్రైమ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో (NCRB) డేటా తెలిపింది.
ముఖ్య నిందితులు:
- కసిరెడ్డి రాజశేఖర్ రెడ్డి: మాజీ ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్. జగన్ మోహన్ రెడ్డి ఐటీ సలహాదారుగా పనిచేసిన రాజశేఖర్ రెడ్డి ఈ స్కామ్లో ప్రధాన నిందితుడిగా (A-1) పేర్కొనబడ్డాడు. అతను కిక్బ్యాక్ల సేకరణ, మాన్యువల్ OFS సిస్టమ్ను అమలు చేయడం, మరియు షెల్ కంపెనీల ద్వారా డబ్బు లాండరింగ్లో కీలక పాత్ర పోషించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- K. ధనుంజయ రెడ్డి: రిటైర్డ్ IAS అధికారి మరియు మాజీ సీఎం కార్యాలయ కార్యదర్శి, స్కామ్లో పాల్గొన్నట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- P.V. మిధున్ రెడ్డి: YSRCP ఎంపీ, సిండికేట్లో భాగంగా ఉన్నట్లు ఆరోపణలు, అతను కిక్బ్యాక్లను జగన్కు బదిలీ చేసినట్లు చార్జిషీట్ పేర్కొంది
- వై.ఎస్. జగన్ మోహన్ రెడ్డి: మాజీ ముఖ్యమంత్రి జగన్ మోహన్ రెడ్డి నేరుగా నిందితుడిగా పేర్కొనబడలేదు, కానీ చార్జిషీట్లో అతను నెలవారీ కిక్బ్యాక్ల లబ్ధిదారుగా పేర్కొనబడ్డాడు.
దర్యాప్తు మరియు చర్యలు:
- SIT దర్యాప్తు: తెలుగుదేశం పార్టీ (TDP) నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం 2024లో అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత, స్కామ్పై దర్యాప్తు కోసం స్పెషల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ టీమ్ (SIT) ఏర్పాటు చేయబడింది. SIT 305 పేజీల చార్జిషీట్ను విజయవాడలోని ACB కోర్టులో సమర్పించింది.
- ED జోక్యం: ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ED) మనీలాండరింగ్ ఆరోపణలపై దర్యాప్తు ప్రారంభించింది.
- అరెస్టులు: రాజశేఖర్ రెడ్డి, ధనుంజయ రెడ్డి, మిధున్ రెడ్డి, మరియు ఇతరులతో సహా 40 మంది నిందితులు అరెస్టు చేయబడ్డారు.
- స్వాధీనం: రూ. 62 కోట్ల విలువైన ఆస్తులు, 74 హార్డ్ డ్రైవ్లు, మరియు 1,000కు పైగా డాక్యుమెంట్లు స్వాధీనం చేయబడ్డాయి.
YSRCP రియాక్షన్:
- YSRCP ఈ ఆరోపణలను “రాజకీయ కక్షసాధింపు”గా అభివర్ణించింది, దీనిని TDP నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం తప్పుడు ఆరోపణలతో రూపొందించిన “నకిలీ కథనం”గా పేర్కొంది. వారు ఈ దర్యాప్తులో బలవంతంగా సాక్ష్యాలు సేకరించబడ్డాయని మరియు ఎటువంటి ఆర్థిక ఆధారాలు లేవని వాదించారు.
ముగింపు:ఈ లిక్కర్ స్కామ్ ఆంధ్రప్రదేశ్లో మద్యం విధానంలో అవకతవకల ద్వారా భారీ ఆర్థిక నష్టాన్ని కలిగించడంతో పాటు, ప్రజా ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. ఈ కేసు ప్రస్తుతం దర్యాప్తు దశలో ఉంది, మరియు మరిన్ని చార్జిషీట్లు రాబోతున్నాయని SIT తెలిపింది. ఈ కుంభకోణం రాజకీయ, ఆర్థిక, మరియు సామాజిక పరిణామాలను కలిగి ఉంది, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ప్రధాన చర్చా అంశంగా మారింది.
About the Author
