న్యూఢిల్లీ, [ఆగస్టు 22]: దేశవ్యాప్తంగా వీధి కుక్కల సమస్య, వాటి వల్ల ప్రజలకు ఎదురవుతున్న ఇబ్బందులు, అలాగే జంతు సంక్షేమంపై సుదీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న చర్చకు భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ప్రజల భద్రత, జంతువుల హక్కుల మధ్య సమతుల్యతను సాధించేందుకు ఉద్దేశించిన ఈ సంచలన ఉత్తర్వులు, ప్రత్యేక ఆహార జోన్ల ఏర్పాటు, కుక్కలకు టీకాలు వేయడం, జంతు జనన నియంత్రణ (ABC) కార్యక్రమాలను విస్తృతం చేయడం వంటి ప్రధాన అంశాలను నొక్కి చెప్పాయి.
ప్రధాన ఆదేశాలు వివరాలు:
- ప్రత్యేక ఆహార జోన్లు (Dedicated Feeding Zones):
- సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం, స్థానిక సంస్థలు (మున్సిపాలిటీలు, పంచాయతీలు) వీధి కుక్కల కోసం ప్రత్యేక ఆహార జోన్లను ఏర్పాటు చేయాలి.
- ఈ జోన్లలోనే కుక్కలకు ఆహారం అందించాలి. ఆహారం అందించేవారు ఆ ప్రాంతం పరిశుభ్రంగా ఉండేలా చూడాలి, స్థానిక ప్రజలకు ఎటువంటి అసౌకర్యం కలగకుండా జాగ్రత్త పడాలి.
- ఇది కుక్కల గుంపులను నియంత్రించి, ఒకే చోట వాటికి ఆహారం లభించేలా చేయడంలో తోడ్పడుతుంది.
- టీకాలు (Vaccination) తప్పనిసరి:
- కుక్క కాటు, రేబిస్ వ్యాప్తిని అరికట్టడానికి వీధి కుక్కలకు టీకాలు వేయడం తప్పనిసరి అని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
- అన్ని వీధి కుక్కలకు సకాలంలో టీకాలు వేసే బాధ్యత స్థానిక సంస్థలదే.
- జంతు జనన నియంత్రణ (Animal Birth Control – ABC) కార్యక్రమాలు:
- జంతు జనన నియంత్రణ (ABC) కార్యక్రమాలను మరింత విస్తృతంగా, సమర్థవంతంగా అమలు చేయాలని ఆదేశించింది.
- ఇది వీధి కుక్కల జనాభాను నియంత్రించడంలో సహాయపడటమే కాకుండా, వాటి దూకుడు స్వభావాన్ని తగ్గించడంలోనూ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
- స్థానిక సంస్థల బాధ్యత:
- ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో స్థానిక సంస్థలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. మున్సిపాలిటీలు, పంచాయతీలు ఈ ఆదేశాలను కచ్చితంగా అమలు చేయడమే కాకుండా, ప్రజలలో వీధి కుక్కల పట్ల అవగాహన కల్పించాలి.
- కుక్కలను వేధించడం, హింసించడం చట్టరీత్యా నేరం అని స్పష్టం చేయాలి.
- ఫిర్యాదుల వ్యవస్థ ఏర్పాటు (Grievance Redressal System):
- కుక్క కాటు వంటి సంఘటనలు జరిగినప్పుడు లేదా ఇతర సమస్యలు తలెత్తినప్పుడు వెంటనే స్పందించేందుకు ఒక ఫిర్యాదుల వ్యవస్థను కూడా ఏర్పాటు చేయాలని కోర్టు సూచించింది.
ఉత్తర్వుల నేపథ్యం: గత కొన్నేళ్లుగా వీధి కుక్కల సంఖ్య పెరగడం, అవి దాడులు చేయడం, ముఖ్యంగా పిల్లలను కరవడం వంటి సంఘటనలు దేశవ్యాప్తంగా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఈ సమస్య పరిష్కారం కోసం అనేక పిటిషన్లు సుప్రీంకోర్టులో దాఖలయ్యాయి. ఒకవైపు మానవ భద్రత, మరోవైపు జంతువుల పట్ల మానవత్వం అనే రెండు భిన్నమైన అభిప్రాయాల మధ్య సమతుల్యతను సాధించడమే ఈ ఆదేశాల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఈ ఆదేశాలు వీధి కుక్కల సమస్యకు దీర్ఘకాలిక, మానవత్వంతో కూడిన పరిష్కారాన్ని అందించడమే కాకుండా, ప్రజల భద్రతను కూడా నిర్ధారించగలవని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ ఆదేశాల అమలులో స్థానిక సంస్థలు, ప్రజలు, జంతు సంక్షేమ కార్యకర్తలు సమన్వయంతో పనిచేయడం అత్యంత అవసరం.
