లేహ్, సెప్టెంబర్ 26, 2025: ఆందోళనలు హింసాత్మకంగా మారిన తర్వాత లేహ్లో మూడో రోజు కర్ఫ్యూ కొనసాగుతోంది. ఈ హింసలో నలుగురు మరణించగా, 90 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ (MHA) ఈ హింసకు కారణమని ఆరోపించి, పర్యావరణ కార్యకర్త సోనం వాంగ్చుక్పై బాధ్యత వరించింది. వాంగ్చుక్ స్థాపించిన స్టూడెంట్స్ ఎడ్యుకేషనల్ అండ్ కల్చరల్ మూవ్మెంట్ ఆఫ్ లడాఖ్ (SECMOL) NGOకి ఫారిన్ కాంట్రిబ్యూషన్ రెగ్యులేషన్ యాక్ట్ (FCRA) లైసెన్స్ను రద్దు చేసింది. అదే సమయంలో, లేహ్ ఆపెక్స్ బాడీ (LAB), కార్గిల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (KDA) ప్రతినిధులతో చర్చలు నిర్వహించింది. ఢిల్లీలో హై-పవర్డ్ కమిటీ చర్చలు షెడ్యూల్ చేయబడ్డాయి.
గురువారం జరిగిన హింసాత్మక ఘటనల్లో ఆందోళనకారులు, భద్రతా సిబ్బంది మధ్య ఘర్షణలు జరిగాయి. లేహ్ హిల్ కౌన్సిల్ హెడ్క్వార్టర్స్పై దాడి, BJP కార్యాలయంపై దాడి, వాహనాలను కాల్చివేయడం వంటి సంఘటనలు జరిగాయి. ఈ హింసలో నలుగురు మృతి చెందగా, 80 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. పోలీసులు 50 మందిని అరెస్ట్ చేశారు. లేహ్ డిస్ట్రిక్ట్ మ్యాజిస్ట్రేట్ భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత (BNSS) సెక్షన్ 163 ప్రకారం కర్ఫ్యూ విధించారు. ఐదుగురు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది సమావేశం కల్గకూడదని, ర్యాలీలు, మార్చ్లు లేకుండా ఆదేశాలు జారీ చేశారు.
కార్గిల్లో కూడా డిస్ట్రిక్ట్ మ్యాజిస్ట్రేట్ కర్ఫ్యూ లాంటి నియంత్రణలు విధించారు. KDA సమర్థనలో షట్డౌన్ పాటించారు. రెండు రోజులు స్కూళ్లు, కళాశాలలకు సెలవు ప్రకటించారు. లేహ్, కార్గిల్లో భద్రతా సిబ్బంది మొబైల్ పెట్రోలింగ్ చేస్తున్నారు. పరిస్థితి నియంత్రణలో ఉందని అధికారులు చెప్పినప్పటికీ, ఉద్రిక్తత మట్టం ఎక్కువగానే ఉంది.
MHA అధికారులు గురువారం LAB, KDA ప్రతినిధులతో లేహ్లో సమావేశమైనారు. ఈ చర్చలు లడాఖ్ డిమాండ్లపై దృష్టి సారించాయి. ఆక్టోబర్ 6న ఢిల్లీలో LAB, KDA నుంచి మూడు మూడు ప్రతినిధులు, లడాఖ్ MPతో కలిసి హై-పవర్డ్ కమిటీతో చర్చలు జరుగనున్నాయి. ఈ డిమాండ్లు 2019లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత మొదలైనవి. లడాఖ్కు ఆరో అనుసూచి కింద ఆటానమస్ డిస్ట్రిక్ట్ కౌన్సిల్స్ ద్వారా చట్టపరమైన, ఆర్థిక స్వయం పాలన కోరుకుంటున్నారు.
సోనం వాంగ్చుక్పై MHA ఆరోపణలు తీవ్రంగా ఉన్నాయి. ఆయన నీపాల్లో జెన్ Z ఆందోళనలు, అరబ్ స్ప్రింగ్ వంటి ప్రస్తావనలు చేసి యువతను హింసకు ప్రేరేపించారని ఆరోపించారు. SECMOL FCRA లైసెన్స్ 2010లో లభించింది. 2021-22లో ₹3.5 లక్షలు FCRA ఖాతాలో డిపాజిట్ చేశారని, ఇది నిబంధనలకు విరుద్ధమని ఆగస్టులో షో-కాజ్ నోటీసు జారీ చేశారు. స్వీడన్ నుంచి వచ్చిన విదేశీ నిధులు ‘నేషనల్ ఇంట్రెస్ట్’కు విరుద్ధమని చెప్పారు. వాంగ్చుక్ స్థాపించిన హిమాలయన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆల్టర్నేటివ్స్ లడాఖ్ (HIAL)పై కూడా CBI విచారణ జరుగుతోంది. వాంగ్చుక్ ఈ ఆరోపణలను తిరస్కరించుతూ, “విదేశీ నిధులు తీసుకోవటం లేదు, స్విట్జర్లాండ్, ఇటలీ నుంచి జ్ఞాన సంబంధిత ఫీజులు మాత్రమే” అని చెప్పారు. పబ్లిక్ సేఫ్టీ యాక్ట్ (PSA) కింద జైలు చేయాలని ప్రయత్నిస్తున్నారని, అది మరిన్ని సమస్యలకు దారితీస్తుందని హెచ్చరించారు.
LAB, KDA నాయకులు హింసను ఖండించారు. KDA లీడర్ సజాద్ కార్గిలీ, “హింసకు స్థానం లేదు. ప్రభుత్వం చర్చలు పునఃప్రారంభించాలి” అన్నారు. మృతులను ‘లడాఖ్ హీరోలు’గా పిలిచారు. విచారణకు డిమాండ్ చేస్తూ, ‘విచ్ హంటింగ్’ ఆపాలని కోరారు. కాంగ్రెస్ కౌన్సిలర్ ఫూంట్సోగ్ స్టాన్జిన్ త్సెపాగ్పై కూడా కేసు నమోదు అయింది. ప్రతిపక్ష నేతలు ఈ ఘటనలను BJP విధానాలకు ఆటంకాలు కలిగించినవిగా చూస్తున్నారు.
లడాఖ్ MP హాజీ మొహమ్మద్ హనీఫా జాన్, “మా ఆందోళనలు శాంతియుతంగా ఉన్నాయి. చర్చలు మాత్రమే పరిష్కారం” అన్నారు. PDP నేత మెహబూబా ముఫ్తీ, “2019 తర్వాత BJP తప్పుడు విధానాలు దీనికి కారణం” అని విమర్శించారు. పరిస్థితి త్వరలో స్థిరపడాలని, చర్చలు ఫలితభోజకంగా ఉండాలని అందరూ ఆశిస్తున్నారు. మరిన్ని వివరాల కోసం అధికారిక వార్తలను అనుసరించండి.
About the Author
