లేహ్, సెప్టెంబర్ 25, 2025 (గురువారం): లదాఖ్లో స్టేట్హుడ్ మరియు ఆర్థిక రక్షణల కోసం జరిగిన హింసాత్మక ప్రతిష్టలకు ఇవాళ కర్ఫ్యూ విధించారు. నిన్న (బుధవారం) 4 మంది మృతి చెందగా, 50 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. పరిస్థితి చేయి తప్పిన తర్వాత పోలీసులు ఫైరింగ్ చేసినప్పుడు మరణాలు జరిగాయి. ఈరోజు లేహ్ పోలీసులు కఠిన చర్యలు ప్రారంభించారు. ప్రజలను రెచ్చగొట్టినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న కాంగ్రెస్ కౌన్సిలర్పై కేసు నమోదు చేశారు. ఇతర రాజకీయ నాయకులపై కూడా చర్యలు తీసుకుంటామని పోలీసులు హెచ్చరించారు. ఈ ఘటన లదాఖ్ చరిత్రలో అత్యంత రక్తపాతకరమైన రోజుగా మారింది.
ఆందోళనల నేపథ్యం: జెన్-జెడ్ యువత ఆగ్రహం
లదాఖ్లో 2019లో జమ్మూ కాశ్మీర్ను రెండు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించిన తర్వాత స్థానికులు ఆందోళనకు గురయ్యారు. స్టేట్హుడ్, ఆర్థిక రక్షణలు (సిక్స్త్ స్కెజూల్), స్థానికులకు ఉద్యోగ కోటాలు, ల్యాండ్ రైట్స్కు సంబంధించి ఐదేళ్లుగా శాంతియుత ప్రతిష్టలు జరుగుతున్నాయి. క్లైమేట్ యాక్టివిస్ట్ సోనం వాంగ్చుక్ సెప్టెంబర్ 10 నుంచి 35 రోజుల అనషన్ చేస్తున్నారు. LAB (లెహ్ ఏపెక్స్ బాడీ) మరియు KDA (కార్గిల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్) నాయకులు కూడా భాగస్వాములు.
నిన్న మార్టీర్స్ మెమోరియల్ పార్క్లో శాంతియుతంగా జరిగిన ప్రతిష్టలు జెన్-జెడ్ యువత (14-25 సంవత్సరాల వారు) చేతిలో హింసాత్మకంగా మారాయి. యువత బీజేపీ కార్యాలయం, పోలీసు వాహనాలు, చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిలర్ కార్యాలయంపై దాడి చేసి, అగ్నిప్రమాదకు దారితీశారు. పోలీసులు టియర్ గ్యాస్, లాఠీఛార్జ్, ఫైరింగ్తో స్పందించారు. ఫలితంగా 4 మంది మృతి, 50 మంది పైగా గాయాలు. పోలీసుల్లో కూడా 12 మంది గాయపడ్డారు. ఈ హింసకు “గత 5-6 సంవత్సరాల అసంతృప్తి” కారణమని LAB చైర్మన్ తుప్స్టాన్ త్స్వాంగ్ చెప్పారు.
వాంగ్చుక్ తన అనషన్ను రద్దు చేస్తూ, “మా శాంతి మార్గం విఫలమైంది. యువతకు హింస తప్పనిసరి కాదు” అని పిలుపునిచ్చారు. కేంద్ర హోం మినిస్ట్రీ వాంగ్చుక్ “ప్రొవోకేటివ్ స్పీచ్లు”కు బాధ్యత వర్తింపజేసింది.
పోలీసు క్రాక్డౌన్: కేసులు, అరెస్టులు
ఈరోజు లేహ్లో కర్ఫ్యూ విధించారు. 5 మందికి పైగా సమావేశాలు నిషేధించారు. పోలీసు, పారామిలిటరీ బలగాలు భారీ భద్రతా ఏర్పాటు చేశాయి. 50 మంది పైగా అరెస్టు చేశారు. హింసను రెచ్చగొట్టినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న యూపర్ లెహ్ వార్డు కాంగ్రెస్ కౌన్సిలర్ ఫుంట్సోగ్ స్టాన్జిన్ త్సేపగ్పై కేసు నమోదు చేశారు. BJP కార్యదర్శి అమిత్ మాల్వియా “కాంగ్రెస్ రియటింగ్కు కారణం” అని ఆరోపించారు. ప్రతిష్టలకు నాయకత్వం వహించిన ఇతర రాజకీయులపై కూడా చర్యలు తీసుకుంటామని పోలీసులు తెలిపారు.
లదాఖ్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ కవిందర్ గుప్తా వీడియో సందేశంలో “హింసను ఆపండి, శాంతిని పునరుద్ధరించండి” అని పిలుపునిచ్చారు. అదనపు సైన్యాన్ని మొబైలైజ్ చేశారు.
రాజకీయ ప్రతిచర్యలు: కేంద్రం-ప్రతిపక్షాల మధ్య ఆరోపణలు
కేంద్రం “LAB, KDAతో చర్చలు జరుగుతున్నాయి, సెప్టెంబర్ 26న ఢిల్లీలో మీటింగ్ ఉంది” అని చెప్పినప్పటికీ, ప్రతిష్టకారులు “హామీలు ఉల్లంఘన” అని ఆరోపిస్తున్నారు. షివసేన (UBT) ఎంపీ ప్రియాంక చతుర్వేది “లదాఖ్లో శాంతి ప్రియులు ఎందుకు హింస?” అని ప్రశ్నించారు. నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ ఎమ్మెల్యే తన్వీర్ సదీఖ్ “కేంద్రం మిస్హ్యాండిలింగ్కు బాధ్యత” అని విమర్శించారు. కాశ్మీర్ సీఎం ఒమర్ అబ్దుల్లా “లదాఖ్ ప్రజలు మోసపోయారు” అని చెప్పారు.
లదాఖ్ ఫెస్టివల్ 2025 చివరి రోజును రద్దు చేశారు. CBI వాంగ్చుక్ HIAL సంస్థపై FCRA ఉల్లంఘనలపై దర్యాప్తు చేస్తోంది.
ప్రభావం: లదాఖ్లో భద్రతా పరిస్థితి
ఈ హింస భారత-చైనా సరిహద్దులో ఉన్న లదాఖ్లో టెన్షన్ను పెంచింది. స్థానికులు “మా యువత పోరాటాలు వృథా కాకూడదు” అని పిలుపునిచ్చారు. కేంద్రం HPC (హై-పవర్డ్ కమిటీ) ద్వారా చర్చలు కొనసాగిస్తామని చెప్పింది. మరిన్ని వివరాలు త్వరలో వెలుగులోకి రానున్నాయి.
About the Author
