దోహా, సెప్టెంబర్ 11, 2025: సెప్టెంబర్ 9, 2025న ఇజ్రాయెల్ డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ (IDF) కతార్ రాజధాని దోహాలోని లెక్టైఫియా జిల్లాలో హమాస్ రాజకీయ నాయకత్వంపై జరిపిన విమాన దాడులు అంతర్జాతీయంగా షాక్ కు గురి చేశాయి . ఇది కతార్పై ఇజ్రాయెల్ చేసిన తొలి దాడి, అలాగే పర్షియన్ గల్ఫ్ అరబ్ దేశాలలో మొదటి ప్రత్యక్ష దాడిగా గుర్తించబడింది. ఈ దాడి ఇజ్రాయెల్, అమెరికా, కతార్ మధ్య సమన్వయంతో జరిగిన కుట్ర కావచ్చని భౌగోళిక రాజకీయ నిపుణులు మూడు ప్రధాన సిద్ధాంతాలను ప్రతిపాదించారు. ఈ దాడి హమాస్ నాయకులు అమెరికా ప్రతిపాదిత గాజా యుద్ధ విరమణ చర్చల కోసం సమావేశమైన సమయంలో జరిగింది.
దాడి వివరాలు
సెప్టెంబర్ 9, 2025 మధ్యాహ్నం 3:00 గంటల సమయంలో (స్థానిక కాలమానం), దోహాలో బహుళ పేలుళ్లు సంభవించాయి, నగరంలోని పలు ప్రాంతాల్లో దట్టమైన పొగమంచు కనిపించింది. ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ఈ దాడిని ‘సమ్మిట్ ఆఫ్ ఫైర్’గా పిలిచింది, ఇందులో 10 విమానాలు, 10 మిసైళ్లతో హమాస్ నాయకులను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయని ఒక ఇజ్రాయెల్ అధికారి వెల్లడించారు. ఈ దాడిలో హమాస్ సీనియర్ నాయకుడు ఖలీల్ అల్-హయ్యా, వెస్ట్ బ్యాంక్ కార్యకలాపాల బాధ్యుడు జహేర్ జబరీన్, షురా కౌన్సిల్ అధిపతి ముహమ్మద్ ఇస్మాయిల్ దర్వీష్, మాజీ నాయకుడు ఖలేద్ మెషాల్లతో సహా హమాస్ నాయకులు లక్ష్యంగా ఉన్నారు. ఈ దాడిలో ఐదుగురు హమాస్ సభ్యులు, ఒక కతారీ భద్రతా అధికారి సహా మొత్తం ఆరుగురు మరణించారు, అయితే హమాస్ తమ ఉన్నత నాయకత్వం బయటపడిందని పేర్కొంది.
కతార్ హమాస్ను వెన్నుపోటు పొడిచిందా? మూడు సిద్ధాంతాలు
- హమాస్ కతార్కు భారమైంది: 2023 అక్టోబర్ 7న హమాస్ ఇజ్రాయెల్పై జరిపిన దాడి, 1,200 మంది ఇజ్రాయెలీయుల మరణం, 250 మంది బందీలుగా తీసుకోబడడంతో కతార్పై ఒత్తిడి పెరిగింది. 2012 నుంచి హమాస్ రాజకీయ కార్యాలయాన్ని ఆతిథ్యం ఇస్తున్న కతార్, ఈ దాడి తర్వాత అంతర్జాతీయ విమర్శలను ఎదుర్కొంది. హమాస్ను కొనసాగించడం కతార్కు రాజకీయ, ఆర్థిక భారంగా మారిందని, ఇజ్రాయెల్తో రహస్య ఒప్పందం ద్వారా ఈ దాడిని అనుమతించి ఉండవచ్చని ఒక సిద్ధాంతం సూచిస్తోంది. కతార్ ఈ దాడిని ఖండిస్తూ, అంతర్జాతీయ చట్టాల ఉల్లంఘనగా పేర్కొన్నప్పటికీ, దాని ప్రతిస్పందన సంయమనంతో ఉందని నిపుణులు పేర్కొన్నారు.
- ఇజ్రాయెల్కు ఖచ్చితమైన గూఢచర్య సమాచారం: ఇజ్రాయెల్ మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ (A.M.A.N) అసాధారణమైన, ఖచ్చితమైన గూఢచర్య సమాచారం ఆధారంగా ఈ దాడిని చేపట్టినట్లు నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ సమాచారం కతార్ నుంచి లేదా అమెరికా, సౌదీ అరేబియా వంటి మిత్రదేశాల నుంచి అంది ఉండవచ్చని ఊహాగానాలు ఉన్నాయి. హమాస్ నాయకులు ఒకే చోట సమావేశమవుతున్న “ఆపరేషనల్ అవకాశం” ఇజ్రాయెల్కు దొరకడంతో, కతారీ పౌరులకు హాని లేకుండా దాడి చేయడానికి అనువైన ప్రాంతాన్ని ఎంచుకున్నారని ఒక ఇజ్రాయెల్ అధికారి తెలిపారు.
- అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ సమన్వయం: ఈ దాడి ఇజ్రాయెల్, అమెరికా మధ్య సమన్వయంతో జరిగిన ఒక రహస్య ఆపరేషన్లో భాగమని మరో సిద్ధాంతం పేర్కొంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ దాడిని “ఇజ్రాయెల్, అమెరికా లక్ష్యాలకు సహాయకరం కాదు” అని విమర్శించినప్పటికీ, ఆయనకు ముందస్తు సమాచారం లేనట్లు పేర్కొన్నారు. అయితే, కతార్లో 11,000 అమెరికన్ సైనికులు ఉన్న అల్-ఉదెయిద్ ఎయిర్ బేస్, ఈ దాడికి సమాచార మద్దతు ఇచ్చి ఉండవచ్చని ఊహాగానాలు ఉన్నాయి. కతార్ ఈ దాడిని తీవ్రంగా ఖండించినప్పటికీ, దాని స్పందన రాజకీయంగా బలహీనంగా ఉందని, ఇది రహస్య ఒప్పందం ఉనికిని సూచిస్తుందని కొందరు నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు.
కతార్, అంతర్జాతీయ స్పందన
కతార్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఈ దాడిని అంతర్జాతీయ చట్టాల ఉల్లంఘన, సార్వభౌమత్వానికి భంగం కలిగించే చర్యగా ఖండించింది. కతార్ ఎమీర్ షేక్ తమీమ్ బిన్ హమద్ అల్ థానీ ఈ దాడిని ఖండిస్తూ, ఇజ్రాయెల్ను బాధ్యతాయుతంగా ఉండాలని హెచ్చరించారు. ఐక్యరాష్ట్ర సమితి సహా బహుళ దేశాలు, సంస్థలు ఈ దాడిని ఖండించాయి, ఇది గాజా విరమణ చర్చలను దెబ్బతీస్తుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.
దాడి పరిణామాలు
ఈ దాడి గాజా యుద్ధంలో విరమణ చర్చలను మరింత సంక్లిష్టం చేసింది. హమాస్ నాయకత్వం ఈ దాడిని “హీనమైన నేరం”గా అభివర్ణించింది, అయితే వారి ఉన్నత నాయకులు బయటపడినట్లు పేర్కొంది. ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు ఈ దాడిని సెప్టెంబర్ 8న జెరూసలెంలో జరిగిన షూటింగ్కు ప్రతీకారంగా, అలాగే హమాస్ను పూర్తిగా నాశనం చేయాలనే తమ లక్ష్యంలో భాగంగా సమర్థించారు. ఈ దాడి మధ్యప్రాచ్యంలో రాజకీయ, సైనిక ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచింది, కతార్ యొక్క మధ్యవర్తిత్వ పాత్రను ప్రశ్నార్థకం చేసింది.
ముగింపు
కతార్ హమాస్ను వెన్నుపోటు పొడిచిందా అనే ప్రశ్నకు స్పష్టమైన ఆధారాలు లేనప్పటికీ, ఈ మూడు సిద్ధాంతాలు దాడి వెనుక ఉన్న సంక్లిష్ట భౌగోళిక రాజకీయ డైనమిక్స్ను హైలైట్ చేస్తాయి. ఇజ్రాయెల్ ఈ దాడిని ఒక వ్యూహాత్మక చర్యగా చూపించినప్పటికీ, ఇది మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి స్థాపన, అమెరికా ప్రభావాన్ని దెబ్బతీసే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
About the Author
