కాఠ్మాండూ, సెప్టెంబర్ 11, 2025: రాజకీయ అస్థిరతలో కూరుకుపోయిన నేపాల్కు తాత్కాలిక ప్రధానమంత్రిగా కుల్మన్ ఘీసింగ్ నియమితులయ్యారు. నేపాల్ ఎలక్ట్రిసిటీ అథారిటీ (NEA) మాజీ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా దేశంలో దీర్ఘకాలంగా కొనసాగిన లోడ్షెడ్డింగ్ సంక్షోభాన్ని అంతం చేసిన ఘనత కుల్మన్ ఘీసింగ్ది. జెన్-జెడ్ ఆందోళనకారులు ఆయన పేరును తాత్కాలిక ప్రధానిగా ప్రతిపాదించగా, అన్ని వర్గాల నుంచి ఆమోదం లభించినట్లు సమాచారం.
నేపథ్యం
నేపాల్లో జెన్-జెడ్ ఉద్యమకారులు అవినీతి, నిరుద్యోగం, సామాజిక మాధ్యమాలపై నిషేధం వంటి అంశాలపై చేపట్టిన ఆందోళనలు తీవ్ర రూపం దాల్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రధానమంత్రి కేపీ శర్మ ఓలీ రాజీనామా చేశారు. ఆందోళనలు, జైలు బ్రేక్లు, అల్లర్లతో దేశం రాజకీయ సంక్షోభంలో కూరుకుపోయింది. ఈ పరిస్థితుల్లో స్థిరత్వం, పారదర్శక పాలన కోసం నిజాయితీగల నాయకత్వం అవసరమని జెన్-జెడ్ ఉద్యమకారులు డిమాండ్ చేశారు. ఈ క్రమంలో కుల్మన్ ఘీసింగ్ పేరు తాత్కాలిక ప్రధానిగా బలంగా వినిపించింది.
కుల్మన్ ఘీసింగ్ ఎవరు?
1970 నవంబర్ 25న రామెచాప్ జిల్లాలోని బేథాన్ గ్రామంలో జన్మించిన కుల్మన్ ఘీసింగ్, భారత్లోని జంషెడ్పూర్లోని రీజనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్ చదివారు. ఆ తర్వాత నేపాల్లోని పుల్చౌక్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో పోస్ట్గ్రాడ్యుయేట్ చదువులు పూర్తిచేసి, ఎంబీఏ కూడా చేశారు. 1994లో నేపాల్ ఎలక్ట్రిసిటీ అథారిటీలో ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్గా చేరిన ఘీసింగ్, 2016లో మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా నియమితులై, రోజుకు 18 గంటల వరకు కొనసాగిన విద్యుత్ కోతలను నామమాత్రంగా మార్చి, చివరికి పూర్తిగా నిర్మూలించారు. ఈ సాఫల్యంతో ఆయన “నేపాల్కు వెలుగు ఇచ్చిన వ్యక్తి” (Light Man of Nepal)గా ప్రజల్లో గుర్తింపు పొందారు.
రాజకీయ సంక్షోభంలో ఘీసింగ్ నియామకం
2025 మార్చిలో ఘీసింగ్ను NEA మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ పదవి నుంచి తొలగించడం వివాదాస్పదమై, ప్రజలు, రాజకీయ నాయకుల నుంచి తీవ్ర విమర్శలు వచ్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో జెన్-జెడ్ ఉద్యమకారులు ఆయన సమర్థత, నిజాయితీని గుర్తించి, తాత్కాలిక ప్రధానిగా నియమించాలని ప్రతిపాదించారు. ఘీసింగ్ స్వయంగా ఆందోళనకారులను శాంతించాలని కోరడంతో పాటు, నిష్పాక్షిక వ్యక్తులతో కూడిన తాత్కాలిక ప్రభుత్వం, జెన్-జెడ్ ప్రతినిధులతో కలిసి ఎన్నికలు నిర్వహించాలని సూచించారు.
ప్రస్తుత పరిస్థితి
నేపాల్లో జైళ్ల నుంచి వందలాది ఖైదీలు పరారవడం, ఆందోళనలు, అల్లర్లతో దేశం తీవ్ర అస్థిరతను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ సమయంలో కుల్మన్ ఘీసింగ్ నియామకం దేశానికి స్థిరత్వం, పారదర్శకతను తీసుకొచ్చే అవకాశం ఉందని పలువురు భావిస్తున్నారు. ఆయన నాయకత్వంలో శాంతిభద్రతలు పునరుద్ధరించడం, ఎన్నికల నిర్వహణ కీలక లక్ష్యాలుగా ఉండనున్నాయి. అయితే, ఈ నియామకం ఇంకా అధికారికంగా ఖరారు కావాల్సి ఉంది.
ఇతర అభ్యర్థులు
ఘీసింగ్తో పాటు మాజీ చీఫ్ జస్టిస్ సుశీలా కర్కీ, కాఠ్మాండూ మెట్రోపాలిటన్ సిటీ మేయర్ బాలేంద్ర షా పేర్లు కూడా తాత్కాలిక ప్రధాని పదవికి పరిగణనలో ఉన్నాయి. అయితే, బాలేంద్ర షా ఆసక్తి చూపని నేపథ్యంలో, సుశీలా కర్కీ పేరు కూడా బలంగా వినిపించినప్పటికీ, ఘీసింగ్కు ఎక్కువ మద్దతు లభించినట్లు తెలుస్తోంది.
