పీఎల్-15 క్షిపణి: చైనా అత్యాధునిక సర్ఫేస్ టు సర్ఫేస్ మిస్సైల్ ని డీకోడ్ చేసిన ఇండియా

PL-15 Missile: China’s Advanced Air-to-Air Weapon.. Tech Boost for India.. DRDO Study Enhances Astra-2

న్యూఢిల్లీ: చైనా అభివృద్ధి చేసిన పీఎల్-15 (PL-15) క్షిపణి ప్రపంచంలోనే అత్యంత పరిధి కలిగిన వాయు-వాయు (ఎయిర్-టు-ఎయిర్) క్షిపణుల్లో ఒకటిగా పేరుపొందింది. ఇది బియాండ్ విజువల్ రేంజ్ (BVRAAM) క్షిపణిగా పరిగణించబడుతోంది. ఈ క్షిపణి పాకిస్తాన్ వాయుసేన ద్వారా ఉపయోగించబడినప్పటికీ, భారత్‌కు ఇది ఒక మైలురాయిగా మారింది. ఆపరేషన్ సిందూర్ సమయంలో పాకిస్తాన్ ఎఫ్-16ల నుంచి ప్రయోగించిన పీఎల్-15ఈ (PL-15E) క్షిపణి డిటోనేట్ కాకుండా భారత భూభాగంలో పడిపోవడంతో డీఆర్‌డీఓ (DRDO) దీన్ని పూర్తిగా స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ క్షిపణి టెక్నాలజీని అధ్యయనం చేసి, భారత అస్త్ర మార్క్-2 క్షిపణిని మరింత బలోపేతం చేస్తున్నారు.పీఎల్-15 క్షిపణి వివరాలు: అత్యాధునిక సాంకేతికతపీఎల్-15ను చైనా అవియేషన్ ఇండస్ట్రీ కార్పొరేషన్ (AVIC) అభివృద్ధి చేసింది. 2015లో మొదటి పరీక్షలు జరిగి, 2018-2019లో చైనా ప్లేస్‌ఫామర్‌లలో మోహరించబడింది. ఇది జె-10, జె-11, జె-20 వంటి ఫైటర్ జెట్‌లలో ఫిట్ చేయబడుతుంది. పాకిస్తాన్‌కు 2021లో $1.5 బిలియన్ డీల్ ద్వారా PL-15E ఎక్స్‌పోర్ట్ అయింది, ఇది 20 జె-10సీ ఫైటర్‌లతో పాటు అందించబడింది.ప్రధాన స్పెసిఫికేషన్లు:

పొడవు: 4 నుంచి 4.5 మీటర్లు
వ్యాసం: 200 మి.మీ
వెల్ట్: 200 కేజీలు
స్పీడ్: మాక్ 4 (సాధారణంగా 4,900 కి.మీ/గం పరిధి)
పరిధి: 200-300 కి.మీ (సముద్ర మట్టంనుంచి ప్రయోగిస్తే 200+ కి.మీ)
గైడెన్స్ సిస్టమ్: యాక్టివ్ రాడార్ హోమింగ్ (ARH), ఇన్-ఫ్లైట్ అప్‌డేట్స్‌తో
ప్రొపల్షన్: డ్యూయల్-థ్రస్ట్ రాకెట్ మోటార్
వార్‌హెడ్: 20-25 కేజీల హై-ఎక్స్‌ప్లోసివ్ ఫ్రాగ్మెంటేషన్, మాన్యువరింగ్ టార్గెట్‌లను నాశనం చేయడానికి ఆప్టిమైజ్డ్
ఫీచర్లు: లో ప్రాబబిలిటీ ఇండికేటర్ (LPI) రాడార్, 35జీల వరకు మాన్యువరబిలిటీ, మోడరన్ ఎయిరియల్ కాంబాట్‌కు డిజైన్ చేయబడింది

ఈ క్షిపణి అమెరికా AIM-120 AMRAAM కంటే ఎక్కువ పరిధి కలిగి, రష్యా R-37 కంటే మరింత అధునాతనమైనది. చైనా వాయుసేన దీన్ని ‘థండర్‌బోల్ట్-15’ అని కూడా పిలుస్తుంది.భారత్‌కు ఎలా వచ్చింది? ఆపరేషన్ సిందూర్‌లో స్వాధీనం2025 మేలో జరిగిన నాలుగు రోజుల యుద్ధంలో (ఆపరేషన్ సిందూర్) పాకిస్తాన్ వాయుసేన పీఎల్-15ఈ క్షిపణులను భారత రాఫెల్ ఫైటర్‌లపై ప్రయోగించింది. అయితే, ఈ క్షిపణులు డిటోనేట్ కాకుండా భారత భూభాగంలో పడిపోయాయి. భారత వాయుసేన మరియు డీఆర్‌డీఓ టీమ్‌లు ఈ క్షిపణులను పూర్తిగా స్వాధీనం చేసుకుని, వాటి కాంపోనెంట్లను విశ్లేషించాయి. ఇది చైనా అత్యాధునిక మిస్సైల్ టెక్నాలజీపై భారత్‌కు అరుదైన అవకాశం అందించింది.డీఆర్‌డీఓ ఈ క్షిపణి యొక్క అడ్వాన్స్‌డ్ ఫీచర్లను – పెద్ద పరిధి, అధిక స్పీడ్, జామింగ్ రెసిస్టెన్స్ – అస్త్ర మార్క్-2లో ఇంటిగ్రేట్ చేయాలని నిర్ణయించింది. ప్రస్తుత అస్త్ర మార్క్-1 పరిధి 110 కి.మీ మాత్రమే ఉండగా, మార్క్-2 160+ కి.మీకి పెంచే లక్ష్యంతో పని జరుగుతోంది. పీఎల్-15 నుంచి పొందిన టెక్నాలజీతో డ్యూయల్-థ్రస్ట్ మోటార్, యాక్టివ్ రాడార్ సిస్టమ్‌లు మెరుగుపరచబడతాయి. ఈ ప్రక్రియ 2026 చివరి నాటికి పూర్తవుతుందని అధికారులు తెలిపారు.ప్రపంచ ఆయుధ వ్యవస్థలపై ప్రభావంపీఎల్-15 యొక్క విజయం చైనా ఆయుధ ఎగుమతుల్లో పెరుగుదలకు దారితీసింది. పాకిస్తాన్ తర్వాత ఈరాన్, సర్బియా వంటి దేశాలు ఆసక్తి చూపుతున్నాయి. అయితే, భారత్ దీన్ని డీకోడ్ చేయడంతో చైనా తన క్షిపణులను అప్‌గ్రేడ్ చేయడానికి ఆందోళన చెందుతోంది. ఈ సంఘటన భారత-పాక్-చైనా మధ్య సైనిక సమతుల్యతను మార్చే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.భారత వాయుసేన అధికారులు ఈ టెక్నాలజీ లాభంతో తమ ఫైటర్ జెట్‌ల సామర్థ్యాన్ని పెంచుకుంటామని, రాఫెల్ మరియు తీజస్‌లలో అస్త్ర-2ను మోహరించనున్నామని తెలిపారు. ఇది భారత డిఫెన్స్ సెల్ఫ్-రిలయన్స్‌కు మరో అడుగు.